1933 елның 15 гыйнварында РСФСРның атказанган артисткасы, ТАССРның халык артисткасы Әлфия Авзалова туган.

ЖЕМЧУЖИНЫ ТАТАРСКОЙ КУЛЬТУРЫ

Дәртле Татарлар
Ул яшьли ятим кала. Кызга 5 яшь булганда әнисе үлә, әтисе Бөек Ватан сугышында һәлак була. 1957 елда Авзалова Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле солисткасы була, ул борынгы һәм заманча халык җырларын башкара.

Җырчы бөтен Советлар Союзы буйлап гастрольләрдә йөри, авыл хезмәтчәннәре, Татарстан һәм Башкортстан нефтьчеләре, КАМАЗ төзүчеләр алдында чыгыш ясый. Ике-өч ай эчендә ул 100 дән артык концерт бирә алган.

Әлфия Авзаловна 2017 елда вафат булды. Казанда Татар зиратында җирләнде. Татарстан башкаласында бер урамга аның исеме бирелгән. Ел саен Әлфия Авзалова исемендәге халыкара фестиваль-конкурс уза.

3+

Вышла в свет книга Земфры Шариповой “Себер ҡәсинә. Сибирская сокровищница”.

Сибирские татары ⋆туған телтә кәпләшәйек⋆

 В ней собран сибирскотатарский фольклор. Издание можно назвать энциклопедией сибирскотатарской народной культуры, поскольку в нём собраны не только образцы фольклора, такие как песни, баиты, сказки, поговорки, пословицы, легенды, считалочки, загадки, но и такие важные элементы народных знаний, как медицина, приметы, игры, толкования снов, суеверия, культы животных и растений, традиции воспитания. Земфира Таштимировна скрупулёзно собирала материал более десяти лет, ездила по сибирскотатарским аулам, опрашивала представителей старшего поколения, в чьей памяти сохранились бесценные знания народа. Автор отмечает гостеприимство, доброжелательность и щедрость нашего сибирскотатарского народа, представители которого радушно принимали исследователя и за обильно накрытым столом делились своими воспоминаниями. Важно то, что книга написана на двух языках — русском и сибирскотатарском. Следует отметить, что Земфира – один из активных членов НКА сибирских татар Тюменской области, композитор и писательница, исполнительница и автор сибирскотатарских песен. Желаем талантливой девушке дальнейших творческих и профессиональных успехов, энергии и позитивного настроя!
#seberiantatar #сибирскиетатары #сыбырлар #себертатарлар #китап #книга #фольклор #народныезнания #book #folklore

10+

«Хәзинә» Милли сәнгать галереясында Әнвәр Сәйфетдиновның күргәзмәсе 

Сәидә Мөхәммәтҗанова / Саида Мухаметзянова


Аның «Ватан турында картиналар коллекциясе»нең төп геройлары — Татарстанның күренекле шәхесләре: ТРның беренче Президенты Минтимер Шәймиев, Советлар Союзы Герое Михаил Девятаев, дөньякүләм танылган балет биючесе Рудольф Нуриев, виртуоз гармунчы Фәйзулла Туишев, Казанда узган Универсиадада өч мәртәбә чемпион исемен яулаган Елена Романченко һәм башкалар.

Күргәзмәгә куелган 60 картинаның 30ы ХХ — ХХI гасыр Татарстан тарихын чагылдыра. Экспозициядә рәссамның гаиләсенә һәм ул яратып йөргән урыннарга багышланган картиналар да урын алган. Проект ТАССРның 100 еллыгы уңаеннан оештырылган.

Күргәзмә 2021 елның 2 февраленә кадәр дәвам итә.

Белешмә өчен: Әнвәр Камил улы Сәйфетдинов — рәссам, Татарстан Рәссамнар берлеге әгъзасы. Рәссамның беренче иҗат эшләре гаиләсенә, шулай ук борынгы Болгар дәүләте тарихына багышланган. 1990 нчы елларда Әнвәр Сәйфетдинов «Дастан» арт-төркемен оештыра, максаты – милли мирасны торгызу һәм Көнбатыш һәм Көнчыгыш сәнгатен синтезлау. 2000 нче еллар башыннан рәссам авылда яши һәм иҗат итә.

Выставка Анвара Сайфутдинова в Национальной художественной галерее «Хазинә» ✨🎨

В экспозиции выставки «Коллекция картин о Родине» из экспонируемых 60 картин 30 произведений посвящены истории Татарстана XX и XXI века. Среди произведений множество портретов известных личностей республики, таких, как: первый президент РТ Минтимер Шаймиев, Герой СССР Михаил Девятаев, всемирно известный артист балета Рудольф Нуриев, гармонист-виртуоз Файзулла Туишев, трёхкратная чемпионка Универсиады в Казани Елена Романченко и другие.

Также в экспозиции собраны картины, посвященные семье художника и его родным краям. Проект организован в рамках 100-летия ТАССР.

Выставка продлится до 2 февраля 2021 года.

Для справки: Анвар Камилевич Сайфутдинов – живописец, член Союза художников РТ. В свои студенческие годы часто писал портреты семьи, а также ностальгические сюжеты о древней Булгарии. В 1990-е годы Анвар Сайфутдинов создал арт-группу «Дастан». Всех участников объединяла одна цель – возвращение национального наследия и западно-восточный синтез в искусстве. С начала 2000-х художник живет в деревне, занимается там живописью.

#сәидәмөхәммәтҗанова #саидамухаметзянова
#игълан@saida #афиша@saida

11+

ВИДЕО: 2021 нче ел — Туган телләр һәм халыклар бердәмлеге елы

Бөтендөнья татар конгрессы
Без өр-яңа 2021нче елга кердек. Ул Президент Рөстәм Миңнеханов тарафыннан туган телләр һәм халыклар бердәмлеге елы дип игълан ителде. Запись ВИДЕО: 2021 нче ел — Туган телләр һәм халыклар бердәмлеге елы впервые опубликована на сайте Всемирный конгресс татар.
http://tatar-congress.org/yanalyklar/video-2021-neche..

9+

120 лет со дня рождения …

Tatobzor.ru

Такташев Мухамметхади Хайруллович

Такташев Мухамметхади Хайруллович

Такташев Мухамметхади Хайруллович (Хади Такташ) татарский поэт,драматург, классик татарской литературы родился 1 января 1901 года в деревне Сыркыды Спасского уезда Тамбовской губернии (ныне Торбеевский район Мордовии) в многодетной татарской крестьянской семье.

Первоначальное образование получил в медресе родной деревни, затем в соседнем селе Пишля.

Во время учёбы начал сочинять стихи в подражание Габдулле Тукаю.

Сохранились родственники в селе Сургодь и посёлке Торбеево.

В 1915 году уезжает в Бухару, работает в доме родственника-купца, затем — помощником приказчика.

В 1918 году публикует первое стихотворение (в газете «Олуг Төркстан»).

Осенью того же года возвращается в родную деревню, поступает на педагогические курсы;
по их окончании работает учителем.

В 1919—1920 годах живёт в Оренбурге, работает редактором в татарской газете «Голос бедноты» (вместе с писателем Афзалом Тагировым); публикует в ней свои стихи на татарском языке.

В 1921—1922 гг. живёт в Ташкенте, преподаёт родной язык в Туркестанском рабоче-дехканском коммунистическом университете, много пишет (исследователи обычно называют этот период романтическим, стихи этого периода сам Такташ называет гиссьянистские (от арабского слова «мятеж»)).

Летом 1922 года — в Москве; поступает в Коммунистический университет трудящихся Востока; посещает выступления Маяковского, Есенина и других поэтов.

Вскоре переезжает в Казань; в 1927 году выходит первый поэтический сборник «Сыны Земли».

Хади Такташ и Габдрахман Минский

Его новые произведения издаются практически ежегодно; пишет пьесы для Татарского драматического театра.
Умер от тифа 8 декабря 1931 года в Казани.

Творчество:
Сайланма әсәрләр, Казан, 1940;
Әсәрләр, Казан, 1942;
Әсәрләр, т. 1, Казан, 1950;

Пьесалар. Хикәяләр, Мәкаләләр, Казан, 1953;
Сайланма әсәрләр, Казан, 1963;
в рус. пер.— Стихи, М., 1948;
Стихотворения и поэмы. [Предисл. X. Хайри], М., 1955.
трагедия в стихах «Сыновья земли» (1921),
драма «Утерянная красота» (1928),
драма «Камиль» (1930).
Деревня Сыркыды» (1924),
«После бури» (1924),
«Зарытое оружие» (1927),
«Утраченная красота»,
«Века и минуты», посвящена В. И. Ленину (1924 год),
«Исповедь любви» (1927),
«Алсу» (1929),
«Мукамай» (1929),
«Письма в грядущее» (1930 год, не завершена).

10+

1 нче гыйнвар — татарның бөек шагыйре Һади Такташның (1901-1931) туган көне.

Халисә Ширмән

***
Такташ бабай!
Сиңа “бабай” дию
Яратканнан гына, беләсең:
Утыз яшьлек егет… Мәңге шулай
Рәсемнәрдән безгә көләсең…

Менә бүген кабереңә бардым.
Заман зәхмәтләре тимәгән:
Камал белән янәшәдә…
Җилләр
Җиргә ятып, сиңа сөйләгән:

Теләгәннәр икән күчерергә…
Янәсе лә
Ак барска урын җитмәгән…
Әллә рухың каршы килгән шунда…
Әллә вакыт шулай чикләгән…

Тимәгәннәр. Үзең кебек гаярь,
Бунтарь йөрәклеләр янында
Моңсу гына, иң алдынгы рәттә
Ятасың син.. Урман алдында.

Юкә, каен агачлары шаулый.
Күккүкләр дә саный гомерне:
Тынлык түгел монда. Тик кешеләр
Читләп уза синең каберне:

Белмиләрме…

Әллә онытканнар…

Югыйсә бит хисле шигырьләрең
Гасырларга бара үрелеп:
Уйлыйсыңдыр:
“Мокамай”ны укыганнар берчак
Эх, китсәләр иде күренеп!

Сөйләшсәләр иде синең белән
Җир улыдай якын, үз итеп…
Йөрсә иде күктә өшегән ай
Читтән генә сезне күзәтеп…

Үпкәләмә, Такташ!
Сине сөйгәннәрдән
Алып килдем бүген сәламне!
Күңелләрдә моң саклансын өчен
Мин синеңчә чарлыйм каләмне!

Еллар үтәр… Бәлки, кабереңне
Күчерерләр беркөн еракка…
Кемнәр белгән, бәлки, минем урын
Янәшәңдә булыр, шул якта…

…Такташ бабай!
Сиңа “бабай” дию
Яратканнан гына, беләсең:
Утыз яшьлек егет… Гел елмаеп,
Төшләремә минем керәсең…

Халисә Ширмән
2014

9+

Хуш киләсең, әй, син Үгез елы,

Роберт Салахиев

Хуш киләсең, әй, син Үгез елы,
Яңа елны башлап таңнардан…
Аралачы якты дөньябызны,
Бәләләрдән, кара таплардан!..

Унике ел бәйдә торулары,
Беләм, булгандыр шул бик авыр.
Тик безгә дә бер дә җиңел түгел—
Дөнья бүген бик тә болгавыр.

Болгавырлык калсын болганып ла,
Бар син бары, алга юл ярып!.
Ачу итеп шикле шөбһәләрнең,
Күңеленә сүнмәс ут салып!.

Менә сине галәм гороскобы,
Алып килде тагын бу елда.
Елның хәле фәкать синнән тора, —
Изге гамәл булсын уеңда!

Кышың салкын булыр, ди йолдызлар,
Килер бик тә суык – зәмһәрир.
Афәтләрне туктат, яман чирне,
Синнән була, Үгез, бир әмер!

Мәрхәмәтле бул син, игелекле—
Булма кире беткән бер үгез!
Йөрмә берүк адәм башларыннан,
Калганына шөкер, түзәрбез.

Усал да бул, болга мөгезеңне,
Дөнья күген вирус япмасын!
Син сынатма, язмыш санавында,
Ходай берүк үзе сакласын!

Җир йөзенә, әле Аллаһ бирсә,
Якты таңнар, көннәр бирерсең.
Бул ярдәмле, безгә—бәндәләргә,
Бары шатлык, бәхет китер, Син!
Роберт Сәлахиев.25.12.20.
#мәрхәмәтеңбеләнкилугезелы#

9+

ЁЛКА…

Жемчужный Квартал

Весёлые дети под ёлкой резвились,
Подарки искали под ней.
Стеклянные шарики, падая, бились,
Сверкали гирлянды огней.

А ёлка зелёная тихо грустила,
Свой лес вспоминала родной,
Как белая вьюга над нею кружила,
И заинька прыгал косой.

Но время пройдёт, и осыпется ёлка.
Она без корней не живёт,
Сейчас вся прекрасна, но нет в этом толка —
Её унесут, как умрёт.

Зачем её бедную ёлку срубили
Для праздника в несколько дней?
Уж лучше бы в гости к ней в лес приходили,
И пели бы песни о ней.

Валентина Бахвалова

#POESY44

8+